Column Bart Jansen - november
Een early adopter - Mijn opa van moeders kant was altijd al een voorloper. Een early adopter noemen ze dat. Als een van de eersten in zijn straat had hij bijvoorbeeld al een gemotoriseerde fiets en een radio. En in de Stortebeekerstraat in Den Haag, waar mijn moeder opgroeide, klonk al vroeg.......

....het geluid van een grammofoon. Voor de jongeren onder ons, dat is zoiets als een CD-speler, waar je breekbare zwarte bakelieten schijven op kon leggen, die aan twee kanten afspeelbaar waren. In plaats van uit de speaker, kwam de muziek uit een grote toeter. Batterijen of een stopcontact waren overigens niet nodig. Je kon hem gewoon opwinden met een slinger.

De tegenwoordige tijd, zou voor mijn opa, hij ruste in vrede, een grote sprookjeswereld zijn: Auto’s met TomTom, Laptops die de plaats van schrijfmachines hebben ingenomen, Blue Ray spelers met gedigitaliseerde speelfilms in de huiskamer, digitale televisie met wel 100 zenders, mobiele telefoons met internet en email en ga zo maar door. Er was al die tijd maar één uitvinding, waar niet aan werd getornd: het boek.

Al sinds de uitvinding van de boekdrukkunst in de Middeleeuwen is er structureel niet veel veranderd aan het boek. Het bleven gebundelde stapels papieren tekst met afbeeldingen en een kaft eromheen. Okee, de manier waarop het boek werd geproduceerd veranderde wel degelijk, maar het eindproduct zag er in 2009 nog net zo uit als in 1609. Daar lijkt nu verandering in te komen. Recentelijk kreeg ik de eerste commercieel uitgebrachte modellen van het digitale boek in de winkel. Voor 250 euro kun je een apparaat kopen dat ze eReader noemen, waarmee je overal ter wereld boeken kunt downloaden en lezen.  Weliswaar is de keuze in titels nog beperkt (zo’n 100.000 digitale titels, tegen 1.000.000 papieren titels) Maar het is nog maar een kwestie van tijd en die achterstand is ingelopen.

Op dit moment is een bedrijf, Google genaamd, namelijk bezig om alle titels van boeken, die ooit zijn verschenen, te digitaliseren en beschikbaar te stellen voor download. Dat betekent, dat het boek uit uw jeugd, dat nergens meer te krijgen is, binnenkort weer te vinden zal zijn als digitaal boek. U moet alleen het apparaatje nog kopen om het te kunnen lezen. Maar ook als u dat apparaatje niet heeft, kunt u het boek lezen. In Amerika is namelijk het eerste door Google gefabriceerde apparaat al geplaatst, dat een boek binnen vier minuten op bestelling drukt.

De boekhandel hoeft daarmee nooit meer “neen” te verkopen. (Gaat u maar even koffie drinken, over 4 minuten is uw boek klaar). Bibliotheken hoeven van populaire titels geen grote voorraad meer in te kopen.  U kunt gewoon het boek digitaal lenen. En als u het uit heeft, gaat u naar de uitleenbalie en vervangt u het digitale bestand voor de nieuwste John Grisham.

Ik blijk een waardig opvolger van mijn opa, want onlangs kocht ik mijn eerste eReader. Ik was de eerste in mijn familie. De eerste in mijn wijk en een van de eersten in mijn woonplaats. Ik heb hem meegenomen op vakantie en hem in Turkije met veel plezier gebruikt. Toen ik mijn gedownloade boeken allemaal uit had en nog vakantiedagen over had, kon ik vanuit Turkije gewoon een nieuw Nederlands boek downloaden en doorgaan met lezen. Terwijl op de knop drukte om naar de volgende pagina te gaan, moest ik glimlachend terugdenken aan opa. Volgens mij las hij stiekem met mij mee……

Bart Jansen november 2009